شما اینجا هستید
اخبار » دودهای بی‌مصرفِ گران

مطابق آمارهای مرکز آمار ایران در مهرماه سال جاری تمامی بخش‌های زیر مجموعه شاخص کل افزایش قیمت داشته‌اند، که دخانیات با ۴۶٫۶ درصد بیشترین تورم را در بین اقلام مختلف مصرفی دارد.
همچنین در گروه عمده «کالاهای غیر خوراکی و خدمات»، گروه «ارتباطات» (مکالمات تلفن همراه)، گروه «آموزش» (شهریه مدارس و دانشگاه ها)، گروه «تفریح و فرهنگ» (سفر زیارتی خارج کشور، لوازم التحریر، انواع تلویزیون، تجهیزات رایانه)، گروه «مبلمان، لوازم خانگی و نگهداری معمول آنها» (فرش و موکت، انواع شوینده‌ها، لوازم خانگی، انواع ظروف آشپزخانه)، گروه «کالاها و خدمات متفرقه» (پوشک بچه، دستمال کاغذی، طلای ١٨ عیار، لوازم آرایشی و بهداشتی) و گروه «پوشاک و کفش» بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند. اما همچنان سیگار شاهد بیشترین تورم در بین اقلام مصرفی است.
شرایط اقتصادی حاکم بر جامعه، افزایش قیمت بسیاری از کالاها را به دنبال داشت؛ از خوراک و پوشاک و مسکن گرفته تا دخانیات، همه تحت تاثیر موج گرانی قرار گرفتند. بسیاری معتقد هستند که احتکار محصولات دخانیات باعث آشفتگی در قیمت آن شده است. احتکار توسط توزیع‌کنندگان سبب شد که عرضه این محصول در سطح بازار کم شود و این محصول به تدریج روند افزایش قیمت را در پیش بگیرد.
از طرفی تولیدکنندگان برای این‌که بتوانند تعادل را به بازار برگردانند تصمیم گرفتند که قیمت محصولات دخانی را افزایش دهند تا شاید بتوانند از احتکار جلوگیری کنند و دوباره تعادل را به بازار برگردانند. این روش تا حدی تاثیرگذار بود اما همان‌طور که شاهد هستیم نتوانست جلو افزایش قیمت را بگیرد. در ماه‌های اخیر قیمت سیگار از روند صعودی خود دست نکشید و قیمت هر نخ سیگار ۳ تا ۴ برابر شد. این افزایش قیمت ادامه دارد و مصرف‌کنندگان مجبور به تغییر رویه خود هستند. بسیاری از آن‌ها مجبور شدند که سیگار مصرفی خود را تغییر بدهند و به سیگارهایی با قیمت‌های پایین‌تر رو بیاورند. افرادی هم بودند که میزان مصرف‌شان را پایین آوردند تا شاید کمتر ضرر افزایش قیمت را ببینند.
نظرات مصرف‌کنندگان سیگار در این بازۀ زمانی، گوناگون است:

  • روزانه ۱۰ نخ سیگار می‌کشیدم، اما با این گرانی و دودو تا چهارتا کردن‌ها فهمیدم که باید مصرف روزانه‌ام را تغییر بدهم و حتی سیگارهای ارزان‌تر را جایگزین کنم.
  • قبلا یک پاکت سیگار می‌گرفتم ولی الان وقتی به سوپر مارکت‌ها یا دکه‌ها سر می‌زنم مجبورم سیگار را نخی بخرم. قیمت‌ها چند برابر شده است و دیگر توان خریدش را ندارم.
  • این افزایش قیمت چندان هم بد نشد! شاید اگر مثل من توان خرید نداشته باشند، گرایش‌شان به مصرف سیگار کمتر شود. وقتی در خیابان‌ها قدم می‌زنیم جوانان کم سن و سال سیگار به دست بسیاری را می‌بینم و حسرت آن سال‌ها را می‌خورم. امیدوارم افزایش قیمت راهی برای کم کردن مصرف آن در جامعه باشد.
    با این حال، بازار دخانیات رنگ و لعاب دیگری به خود گرفته و شاهد التهاب و نوسان در قیمت محصولات دخانی بوده است، به‌گونه‌ای که هر بسته سیگار در برخی خرده‌فروشی‌ها تا قیمت بیش از دو برابر نیز به متقاضیان مصرف فروخته می‌شود. هرچند که اتفاقات اخیر، سود زیادی را روانه جیب برخی افراد که به عنوان مافیا از آن‌ها نام برده می‌شود، کرده است.
    رشد چندین برابری قیمت سیگار‌هایی که حتی در داخل تولید می‌شوند، بازار همیشه پرسود سیگار را پرسودتر کرد و دلالان و سودجویان در این بین نهایت استفاده را ‌بردند و تنها تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بودند که از جَو پیش‌آمده متضرر شدند. موج به راه افتادۀ افزایش قیمت‌ها بر کسی پوشیده نیست، اما این‌که چرا برخی از کالاها این‌چنین افزایش قیمت را تجربه می‌کنند، سوالی است که هنوز پاسخ مشخصی را برای آن پیدا نکرده‌اند و هیچ توجیه اقتصادی برای آن‌ها وجود ندارد.
    نکته مورد بحث دیگر این است که بین قیمت‌ سیگارهایی که در سطح شهر عرضه می‌شوند هم تفاوت زیادی وجود دارد. قیمت درج شده بر روی هر پاکت سیگار با قیمتی که به فروش می‌رسد هم‌خوانی ندارد. از آنجایی که سیگار به عنوان یکی از کالاهای نسبتا پر مصرف در سبد خانوارها شناخته شده است و تقاضا برای مصرف این کالای غیرضروری کم نیست، از این رو مصرف‌کنندگان را با مشکل اساسی روبه‌رو می‌کند و نگرانی از افزایش بیشتر قیمت‌ها را به‌ راه انداخته است. در این شرایط که نه دولت و نه تولیدکننده قیمت دخانیات را تعیین نمی‌کند معلوم نیست که چه کسانی کار قیمت‌گذاری را بر عهده گرفتند و جهت بازار را تعیین می‌کنند؟
    پایان ماجرا چنین نیست و بخش تأمل برانگیز این جریان اجتماعی، مقولۀ مالیات است که این سؤال اساسی را به دنبال دارد که چند درصد از همین افزایشِ ناگهانیِ قیمت سیگار، به چرخۀ مالیاتی کشور تزریق می‌گردد و به تَبَع آن، چه میزان از این سودِ وافرِ سوداگران، خرجِ احیای سلامت اجتماعی می‌شود.

 

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران | Iranian Anti Tobacco Association