در نشست مجازی روز جهانی بدون دخانیات،دکتر شریف ترکمننژاد، مشاور علمی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، با تشریح مهمترین شیوههای تبلیغ، ترویج و نفوذ صنعت دخانیات، نسبت به تلاش سازمانیافته این صنعت برای جذب نوجوانان و جوانان هشدار داد و بر ضرورت مقابله همهجانبه با تبلیغات آشکار و پنهان محصولات دخانی تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی« جمعیت»، دکتر شریف ترکمننژاد در سخنرانی خود با محوریت شعار سال ۲۰۲۶ سازمان جهانی بهداشت با عنوان «برداشتن نقاب از روی جذابیتها؛ مقابله با اعتیاد به نیکوتین و تنباکو» به بررسی شیوههای فریبکارانه صنعت دخانیات برای جذب مشتریان جدید، بهویژه در میان نوجوانان و جوانان پرداخت.
وی با اشاره به مفهوم «تبلیغات، ترویج و حمایت مالی صنعت دخانیات» اظهار داشت: صنعت دخانیات برای حفظ بازار خود از روشهای متنوع و پیچیدهای بهره میگیرد که تنها به تبلیغات مستقیم محدود نمیشود، بلکه اشکال مختلف تبلیغات پنهان، حمایتهای مالی و نفوذ رسانهای را نیز در بر میگیرد.
مشاور علمی جمعیت در تشریح شیوههای تبلیغ آشکار و پنهان دخانیات گفت: استفاده از تابلوهای فروشگاههای دخانیات، قلیانسراها، ویترین فروشگاهها، تبلیغات فضای مجازی، استفاده از نام و برند محصولات دخانی بر روی کیف، کلاه، پوشاک، عطر و ادکلن، نمایش مصرف دخانیات توسط بازیگران مشهور در فیلمها و سریالها و همچنین تبلیغ محصولات دخانی توسط اینفلوئنسرها در شبکههای اجتماعی از جمله روشهایی است که برای عادیسازی مصرف دخانیات به کار گرفته میشود.
وی افزود: شرکتهای دخانی با افزودن عطر و طعمهای مختلف، استفاده از اسانس نعنا و خنککنندهها، بهکارگیری عناوینی مانند «کمقطران»، «ملایم»، «کمضرر»، «بدون دود»، «بدون نیکوتین» و «کاهش آسیب» تلاش میکنند تصویری کمخطر از محصولات خود ارائه دهند؛ در حالی که این ادعاها فاقد پشتوانه علمی بوده و صرفاً ابزاری برای جذب مصرفکنندگان جدید است.
ترکمننژاد یکی دیگر از راهبردهای صنعت دخانیات را دستکاری رسانهها عنوان کرد و گفت: پس از اعمال محدودیتهای تبلیغاتی، این صنعت با حمایت مالی از برخی برنامههای آموزشی، سفرهای خبرنگاری، فعالیتهای موسوم به مسئولیت اجتماعی شرکتی و همچنین بهرهگیری از چهرههای تأثیرگذار در فضای مجازی تلاش کرده است پیامهای خود را به شکل غیرمستقیم به مخاطبان منتقل کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع سیگارهای الکترونیکی پرداخت و تصریح کرد: سیگارهای الکترونیکی حاوی مواد شیمیایی متعددی از جمله فلزات سنگین هستند و در فرآیند گرم شدن، ترکیبات مضری همچون فرمالدئید و استالدئید تولید میکنند. همچنین شواهد علمی نشان میدهد بسیاری از مصرفکنندگان این محصولات در ادامه به مصرف دخانیات سنتی نیز روی آورده و دچار مصرف دوگانه میشوند.
ترکمننژاد در پایان با ارائه راهکارهایی برای مقابله با ترفندهای صنعت دخانیات، بر ممنوعیت جامع تبلیغات دخانیات در فضای حقیقی و مجازی، اجرای بستهبندی ساده، ممنوعیت استفاده از عطر و طعم در محصولات دخانی، برگزاری کمپینهای گسترده ضد دخانیات، تقویت قوانین ملی کنترل دخانیات، شفافیت در پژوهشهای علمی، حمایت از رسانههای مستقل و افزایش آگاهی عمومی بهویژه در میان نوجوانان و جوانان تأکید کرد.
وی خاطرنشان کرد: تحقق شعار «نسل بدون دخانیات» مستلزم شناخت دقیق شیوههای نفوذ و فریب صنعت دخانیات و همکاری همه دستگاههای اجرایی، آموزشی، رسانهای و سازمانهای مردمنهاد در مسیر حفاظت از سلامت نسل آینده است.
