شعار روز جهانی بدون دخانیات ۲۰۲۶: برداشتن نقاب از روی جذابیتها – مقابله با اعتیاد به نیکوتین و تنباکو
سازمان جهانی بهداشت شعار روز جهانی بدون دخانیات در سال ۲۰۲۶ را اعلام کرد: «برداشتن نقاب از روی جذابیتها – مقابله با اعتیاد به نیکوتین و تنباکو». این کمپین نشان خواهد داد که چگونه صنعت تنباکو و نیکوتین به بازآفرینی و بستهبندی مجدد محصولات خود برای به دام انداختن نسل جدید، به ویژه کودکان و نوجوانان، ادامه میدهد و همزمان از اقدامات شدیدتر کنترل تنباکو در سراسر جهان فرار میکند.
علیرغم دههها پیشرفت در کاهش مصرف تنباکو، تاکتیکهای صنعت تنباکو بیامان ادامه دارد. شرکتها محصولات جدید و نوظهور نیکوتین مانند سیگارهای الکترونیکی، کیسههای نیکوتین و دستگاههای نیکوتین (ویپ ها) را – که اغلب زیر عنوان «نوآوری» پنهان میشوند – بهصورت تهاجمی بازاریابی میکنند تا اعتیاد را پایدار نگه داشته و مصرف کنندگان جدیدی برای آنها جذب کنند. این راهبردها، دستاوردهای به سختی به دست آمدۀ کنترل تنباکو و سلامت عمومی را تهدید به عقبگرد میکنند.
دادههای جدید هشداردهنده، وسعت بحران را نشان میدهد: گزارش ها نشان میدهند که در حال حاضر در سراسر جهان، ۴۰ میلیون کودک ۱۳ تا ۱۵ ساله حداقل از یکی از محصولات تنباکو استفاده میکنند. از این میان، ۲۰ میلیون سیگار میکشند و ۱۰ میلیون از تنباکوی بدون دود (دهانی/بینی) استفاده میکنند. همچنین، حداقل ۱۵ میلیون نوجوان ۱۳ تا ۱۵ سال در حال حاضر از سیگارهای الکترونیکی استفاده میکنند و در کشورهایی که داده موجود است، کودکان به طور متوسط ۹ برابر بیشتر از بزرگسالان احتمال دارد که از این دستگاهها استفاده کنند.
«وینایاک ام. پراساد»، رئیس بخش کنترل دخانیات سازمان جهانی بهداشت گفت: «جوانان بهطور عمدی هدف قرار میگیرند. از طعمدهندهها، بستهبندیهای فریبنده و بازاریابی گمراهکننده برای جلوهدادن محصولات به شدت اعتیادآور و مضر به عنوان کالایی مد روز استفاده میشود که نتیجۀ آن چرخهای از اعتیاد است که سالها پیشرفت در کنترل تنباکو را تهدید به نابودی میکند.
کمپین سال ۲۰۲۶ اهداف زیر را تعقیب میکند:
- افزایش آگاهی درباره راهبردهای در حال تحول صنعت تنباکو و نیکوتین، شامل استفاده از نیکوتین مصنوعی، نمکهای نیکوتین و آنالوگها برای افزایش پتانسیل اعتیادآوری در حالی که از نظر فناوری پیشرفته به نظر میرسند؛
- ترویج اقدامات سیاستی قویتر برای محافظت از جوانان از طریق ممنوعیت طعمدهندهها، تبلیغات و ترویج (شامل رسانههای دیجیتال و اجتماعی) و تنظیم مقررات برای بستهبندی و طراحی محصول که جذابیت آن را افزایش میدهد؛ و
- جلوگیری از اعتیاد و کاهش تقاضا از طریق مجهز کردن عموم مردم – به ویژه جوانان – با دانش و ابزار لازم برای مقاومت در برابر دستکاریهای صنعت و دسترسی به حمایتهای ترک مبتنی بر شواهد.
با بهرهگیری از حرکت کمپین سال ۲۰۲۵، روز جهانی بدون دخانیات ۲۰۲۶ بر تعهد مستمر سازمان جهانی بهداشت برای افشای تاکتیکهای صنعت و پیشبرد سیاستها جهت محافظت از جوانان و جوامع در برابر اعتیاد به نیکوتین تأکید میکند. این کمپین از دولتها، شرکا و جامعه مدنی میخواهد تا مقررات را تقویت کنند، شکافهای سیاستی را ببندند و نسلهای آینده را از آسیبهای محصولات تنباکو و نیکوتین مصون نگه دارند.
هر ساله در ۳۱ ماه مه(دهم خرداد) ، روز جهانی بدون دخانیات، دولتها، سازمانهای بهداشتی، جامعه مدنی و صدای جوانان را تحت یک مأموریت مشترک متحد میکند: پایان دادن به همهگیری تنباکو و تضمین آیندهای عاری از تنباکو و نیکوتین برای نسل بعدی.
ترجمه: دکتر شریف ترکمن نژاد مشاور علمی جمعیت مبارزه با دخانیات
منبع: وبسایت سازمان جهانی بهداشت
