مقاله طرح پژوهشی با عنوان «تحلیل راهبردهای تحقق روستای بدون دخانیات: مطالعه موردی روستای دماغ سفید، سرپل ذهاب»
مقاله طرح پژوهشی با عنوان «تحلیل راهبردهای تحقق روستای بدون دخانیات: مطالعه موردی روستای دماغ سفید، سرپل ذهاب» نوشته آییژ عزمی توسط مرکز تحقیقات کنترل دخانیات انجام شده است، منتشر گردید. چکیده این مقاله به شرح زیر است.
روستاهای بدون دخانیات میتوانند بهعنوان الگویی مؤثر در کاهش یا حذف مصرف دخانیات در جوامع روستایی عمل کنند و نقش مهمی در ارتقای سلامت اجتماعی و بهداشتی داشته باشند. این پژوهش با هدف تحلیل راهبردهای تحقق روستای بدون دخانیات در روستای دماغ سفید شهرستان سرپل ذهاب و شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت و پایداری این طرح انجام شده است.
این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و با رویکرد ترکیبی کیفی و کمی انجام شد. جامعه آماری شامل ۲۰ نفر (۱۰ نفر از اهالی روستا و ۱۰ نفر از مدیران محلی، اعضای شورای اسلامی و معتمدان محلی) بود که به روش سرشماری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق و پرسشنامه محققساخته جمعآوری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. برای تحلیل دادهها از تکنیک SWOT (نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها) استفاده شد.
نتایج نشان داد که کوچک بودن روستا، سطح بالای همدلی اجتماعی، مشارکت فعال ساکنان و اجرای برنامههای آگاهیبخش از مهمترین نقاط قوت طرح هستند. در مقابل، محدودیت دسترسیهای ارتباطی، آگاهی ناکافی نسبت به پیامدهای مصرف دخانیات، رواج مصرف قلیان و نگرشهای تساهلآمیز نسبت به دخانیات از جمله نقاط ضعف به شمار میروند. همچنین همراهی مردم، حضور مؤثر وزارت بهداشت، فعالیت سازمانهای مردمنهاد و مشارکت نهادهای دولتی و غیردولتی مهمترین فرصتهای اجرای طرح بودند. از سوی دیگر، حضور گردشگران سیگاری، رفتوآمد جوانان به شهر، فشارهای اقتصادی و تأثیر برخی برنامههای رسانهای از مهمترین تهدیدهای پیش روی طرح محسوب شدند.
نتایج این طرح نشان میدهد اجرای طرح روستای بدون دخانیات در روستای دماغ سفید در مجموع موفقیتآمیز بوده است، اما تداوم آن نیازمند توجه به چالشهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. پیشنهاد میشود این طرح بهعنوان یک برنامه پایدار دنبال شود و حمایتهای آموزشی، نهادی و اجتماعی برای حفظ وضعیت روستای بدون دود در سالهای آینده تقویت گردد.
لینک مقاله:
